Με επιστολή του προς τον Τύπο, ο Ηλίας Τσέρκης, επικεφαλής του Πειθαρχικού Συμβουλίου, αλλά και πρώην πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου, τοποθετείται σχετικώς με τα όσα συνέβησαν κι αφορούν τον ιατρό στο Καστελλόριζο.
Αναλυτικά:
«Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις στο Καστελλόριζο και τις εικόνες του προσωπικού ιατρού (του μέχρι πρότινος αποκαλούμενου αγροτικού ιατρού), ο οποίος υπηρετεί την υποχρεωτική υπηρεσία υπαίθρου, να συνοδεύεται από αστυνομικούς και να οδηγείται σε περιπολικό, αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω την άποψη μου, υπό την ιδιότητά μου ως τέως Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου, νυν Προέδρου του Πειθαρχικού Συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου και Συντονιστή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Νησιωτικότητας του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου.
Η εικόνα ενός ιατρού να προσάγεται από αστυνομικές αρχές δεν πρέπει να αφήσει κανέναν αδιάφορο. Ανεξάρτητα από την τελική δικαστική απόφαση της υπόθεσης, πρόκειται για μια εικόνα που προκαλεί εύλογο προβληματισμό και αγανάκτηση τόσο στην ιατρική κοινότητα όσο και σε κάθε πολίτη που αντιλαμβάνεται τη σημασία της δημόσιας υγείας στις ακριτικές περιοχές της χώρας.
Δεν θα υπεισέλθω στην ουσία της συγκεκριμένης υπόθεσης, καθώς δεν γνωρίζω το σύνολο των πραγματικών περιστατικών και δεν επιθυμώ να προκαταλάβω την κρίση των αρμόδιων αρχών. Η Δικαιοσύνη είναι η μόνη αρμόδια να διαπιστώσει εάν υπάρχουν ευθύνες και να τις αποδώσει όπου αυτές αναλογούν.
Ωστόσο, το περιστατικό αυτό ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, τις χρόνιες παθογένειες που χαρακτηρίζουν την παροχή υπηρεσιών υγείας στα μικρά νησιά και στις απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας.
Εάν πράγματι υπήρξαν διαφωνίες, παραλείψεις ή ακόμη και εσφαλμένοι χειρισμοί από οποιαδήποτε πλευρά, η αποστολή των τοπικών θεσμών δεν είναι να οξύνουν την αντιπαράθεση, αλλά να λειτουργούν ως παράγοντες διαλόγου, συνεννόησης και αποκλιμάκωσης. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να βρίσκεται δίπλα στον ιατρό, όπως αντίστοιχα και ο ιατρός οφείλει να συνεργάζεται με σεβασμό προς τους θεσμούς και την τοπική κοινωνία.
Είναι αδιανόητο, το 2026, να εξακολουθούν να υπάρχουν υπηρεσιακές κατοικίες και δημόσια καταλύματα που δεν εξασφαλίζουν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Δεν μπορούμε να ζητούμε από νέους ιατρούς να υπηρετήσουν στις δυσκολότερες περιοχές της χώρας, όταν η ίδια η Πολιτεία και οι τοπικές κοινωνίες δεν διασφαλίζουν τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις αξιοπρεπούς διαβίωσης, επαγγελματικής υποστήριξης και ασφαλούς άσκησης των καθηκόντων τους.
Ο κάθε Δήμαρχος οφείλει να αντιμετωπίζει τον ιατρό του νησιού του ως έναν πολύτιμο λειτουργό της υγείας και εκ των στενών συνεργατών του και όχι ως έναν απλό δημόσιο υπάλληλο. Να μεριμνά ώστε να αισθάνεται ασφαλής, ευπρόσδεκτος και ενεργό μέλος της τοπικής κοινωνίας. Η σχέση αυτή πρέπει να οικοδομείται πάνω στον αμοιβαίο σεβασμό, στην εμπιστοσύνη και στη συνεργασία και όχι σε αντιπαραθέσεις, πιέσεις ή ενέργειες που οδηγούν σε περαιτέρω όξυνση.
Από την άλλη πλευρά, και οι ίδιοι οι ιατροί οφείλουν να επιδεικνύουν θεσμική ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση. Όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, οφείλουν να απευθύνονται πρωτίστως στους Ιατρικούς Συλλόγους, στις αρμόδιες Υγειονομικές Περιφέρειες και στα διοικητικά όργανα της Πολιτείας και, εφόσον δεν υπάρχει ανταπόκριση, να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη. Οι δημόσιες αντιπαραθέσεις μέσω των μέσωνμαζικής ενημέρωσης ή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σπανίως συμβάλλουν στην επίλυση των προβλημάτων και συχνά τραυματίζουν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ιατρού και τοπικής κοινωνίας.
Το περιστατικό αυτό, όμως, αναδεικνύει και ένα βαθύτερο θεσμικό πρόβλημα. Ο θεσμός της υποχρεωτικής υπηρεσίας υπαίθρου, όπως λειτουργεί σήμερα, έχει εξαντλήσει τα όριά του. Νέοι, ανειδίκευτοι ιατροί καλούνται να αναλάβουν δυσανάλογες ευθύνες σε απομονωμένες περιοχές, πολλές φορές χωρίς επαρκή επιστημονική υποστήριξη, χωρίς σύγχρονες υποδομές και χωρίς ουσιαστικά κίνητρα παραμονής.
Η χώρα χρειάζεται πλέον ένα νέο μοντέλο στελέχωσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στις νησιωτικές και δυσπρόσιτες περιοχές. Ένα μοντέλο που θα βασίζεται σε ουσιαστικά οικονομικά και επιστημονικά κίνητρα, σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, στη συνεχή εκπαίδευση, στην τηλεϊατρική, στην οργανωμένη επιστημονική υποστήριξη από τα νοσοκομεία αναφοράς και, κυρίως, στην αξιοποίηση ειδικευμένων γενικών ιατρών και παθολόγων ως σταθερού πυρήνα του συστήματος.
Η αναμόρφωση αυτού του θεσμού δεν αποτελεί μόνο αίτημα της ιατρικής κοινότητας αλλά συγχρόνως αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, ανεξάρτητα από το αν κατοικούν σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο ή σε ένα ακριτικό νησί του Αιγαίου.
Ας αποτελέσει, λοιπόν, το περιστατικό του Καστελλορίζου αφορμή όχι για περαιτέρω διχασμό, αλλά για έναν ουσιαστικό εθνικό διάλογο σχετικά με το μέλλον της υγειονομικής κάλυψης της νησιωτικής Ελλάδας. Οι λειτουργοί της υγείας δεν πρέπει να αισθάνονται μόνοι. Η Πολιτεία, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι Ιατρικοί Σύλλογοι και οι τοπικές κοινωνίες οφείλουν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συνεργασίας που θα επιτρέπει στους ιατρούς να επιτελούν το έργο τους με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και αμοιβαίο σεβασμό. Αυτό δεν αφορά μόνο τους ιατρούς· αφορά το δικαίωμα κάθε κατοίκου της νησιωτικής Ελλάδας σε ποιοτική και ισότιμη φροντίδα υγείας.
Ηλίας Ι. Τσέρκης
Ιατρός Παθολόγος
Πρόεδρος Πειθαρχικού Συμβουλίου Ι.Σ.Ρόδου»
