ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ
ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΑΡΙΣΑΣ
« Ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ »
Ν.Π.Δ.Δ.
MEDICAL ASSOCIATION OF LARISSA
28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 43*412 23 ΛΑΡΙΣΑ*ΤΗΛ.:2410 236036-2410 287777*FAX:2410 287777
e–mail:info@isli.gr * website:www.isli.gr
Λάρισα 4-4-2024
Κ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Οι προκλήσεις στη διαχείριση των αιτιών της πραγματικής ή της τεχνητής έλλειψης φαρμάκων
Το 2024 βρήκε την χώρα μας να ταλανίζεται από μια ποικιλία ιώσεων του αναπνευστικού συστήματος, με προεξάρχουσα την γρίπη και ακολουθούμενη από την covid 19 και άλλες λοιμώξεις από αναπνευστικό συγκυτιακό ιό RSV, αδενοϊούς, ρινοϊούς κ.α, ενώ το παζλ συμπληρώνουν οι σοβαρές μικροβιακές λοιμώξεις (στρεπτόκοκκος, μηνιγγιτιδόκκος κ.α.). Η κατάσταση αυτή δημιούργησε από το φθινόπωρο μια συνεχώς αυξανόμενη πίεση, τόσο στην ΠΦΥ (ιδιωτικά ιατρεία και Κέντρα Υγείας), όσο και στα νοσοκομεία (ΤΕΠ, ΜΕΘ, κλίνες νοσηλείας). Την εικόνα συμπληρώνει η περιστασιακή, τεχνητή ή σε ορισμένες περιπτώσεις πραγματική έλλειψη φαρμάκων, με τους γιατρούς και φαρμακοποιούς να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν θεραπευτικά, κυρίως τον παιδικό πληθυσμό, με αντικατάσταση και προσαρμογή των σκευασμάτων που λείπουν με άλλες μορφές που κυκλοφορούν ακόμα, χωρίς τελικά να μείνει κανένας συμπολίτης μας χωρίς φαρμακευτική αγωγή στο χρόνο που πρέπει και αυτό το πετυχαίνουν με την απόλυτη συνεργασία τους.
Έχουμε, κατ’ επανάληψη επισημάνει στο παρελθόν, πως κύρια αιτία της έλλειψης φαρμάκων αποτελεί η εισαγωγή και επανεξαγωγή φαρμάκων από τις πολυεθνικές, σε συνεργασία με τις εγχώριες εταιρείες, με στόχο την μεγάλη κερδοσκοπία. Τούτο για να γίνει κατανοητό θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι, όταν ένα φάρμακο εισάγεται στην χώρα μας η τιμολόγηση είναι αρκετά χαμηλή, γιατί η Ελλάδα έχει τις χαμηλότερες τιμές εισαγωγής, στοκάρεται στις αποθήκες και επανεξάγεται σε διάφορες χώρες της Ευρώπης με πολλαπλάσια τιμή. Το φαινόμενο αυτό είναι διαχρονικό, αλλά κανένας δεν φαίνεται να το αγγίζει στις πραγματικές του διαστάσεις.
Δευτερεύουσες αιτίες έλλειψης φαρμάκων αποτελούν η μειωμένη παραγωγή, κυρίως, πρώτων υλών αλλά και ανώνυμων γενόσημων από τις τρίτες χώρες (Ινδία, Κίνα), το στοκάρισμα σε ορισμένες φαρμακαποθήκες, η εξαγωγή αξιόπιστων γενόσημων από την Ελληνική φαρμακοβιομηχανία με πολύ υψηλότερες τιμές απ’ ότι η υποχρεωτική διάθεση μιας καθορισμένης ποσότητας στην ελληνική αγορά, καθώς επίσης και η αυξημένη ζήτηση αυτή την περίοδο σε ορισμένα φάρμακα, που οι πολίτες τρέχουν έντρομοι να τα προμηθευτούν από τα φαρμακεία, χωρίς φυσικά ιατρική σύσταση και συνταγή, αποθηκεύοντας τα στο σπίτι, με αποτέλεσμα να δημιουργείται τεχνητή έλλειψη.
Η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης περνάει μέσα από την αυστηρή καταγραφή των αποθηκευμένων φαρμάκων μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου του ΕΟΦ από ειδικούς υπαλλήλους και όχι να επαφίεται στην καλή διάθεση και σε ότι δηλώσει ο ιδιοκτήτης. Ανάκληση δια παντός της άδειας λειτουργίας των αποθηκών που δεν θα συμμετάσχουν στο συγκεκριμένο σύστημα καταγραφής. Παράλληλα καταγραφή από τον ΕΟΠΥΥ μέσω της ΗΔΙΚΑ του πλαφόν των φαρμάκων που χρειάζονται οι πολίτες ανά ημέρα. Ο αριθμός των σκευασμάτων που λείπει αναπληρώνεται αυτόματα με εισαγωγή από το εξωτερικό, κυρίως πρωτοτύπων σκευασμάτων που δεν έχουν γενόσημα, των οποίων η τιμή διαφαίνεται πως θα είναι αυξημένη κατά 50% τουλάχιστον, χωρίς το επιπλέον αυτό κόστος να μετακυλίεται στις τσέπες των πολιτών, αλλά στον ΕΟΠΥΥ, ο προϋπολογισμός του οποίου θα πρέπει να επιχορηγηθεί εκτάκτως. Την διαδικασία αυτή της αναπλήρωσης των σκευασμάτων που λείπουν συμπληρώνει η ελληνική φαρμακοβιομηχανία με αξιόπιστα γενόσημα, που μπορούν να αντικαταστήσουν, σε συνεννόηση φαρμακοποιού με τον θεράποντα γιατρό, σε αρκετές περιπτώσεις το αρχικά προτεινόμενο θεραπευτικό σκεύασμα. Στο σημείο αυτό επισημαίνουμε την αναγκαιότητα ελαχιστοποίησης του clawback και rebate της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, που είναι αποτρεπτικό στην ομαλοποίηση της παραγωγής και διακίνησης φαρμάκων στην ελληνική αγορά.
Επομένως, η χορήγηση όλων των συνταγογραφούμενων φαρμάκων και εμβολίων μόνο με ιατρική συνταγή και σύμφωνα με τα θεραπευτικά πρωτόκολλα, που πλέον αποτελούν μονόδρομο για το εξορθολισμό της υψηλής φαρμακευτικής δαπάνης, κατά το πρότυπο των αντιβιοτικών, η κατάχρηση των οποίων τα προηγούμενα χρόνια έφεραν την χώρα μας στη πρώτη θέση της μικροβιακής αντοχής με αποτέλεσμα να θρηνούμε απώλειες ζωών σε ΜΕΘ και Νοσοκομεία. Η χορήγηση φαρμάκων με ιατρική συνταγή πρέπει να θεσμοθετηθεί και στη χώρα μας μετά από διαχρονική απαίτηση του ιατρικού κινήματος αλλά και πρόσφατη τηλεοπτική ομολογία του Προέδρου της διεθνούς φαρμακοβιομηχανίας ότι η χώρα μας υστερεί στο θέμα αυτό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά την εισαγωγή πρώτων υλών ή ανώνυμων γενοσήμων από τρίτες χώρες για την γρήγορη αναπλήρωση των φαρμάκων που λείπουν, ώστε να μην επαναληφθεί το τραγικό γεγονός του θανάτου 18 παιδιών στο Ουζμπεκιστάν από αντιβηχικό σιρόπι ινδικής προέλευσης με τοξική ουσία (αιθυλενογλυκόλη). Οι μηχανισμοί ελέγχου του ΕΟΦ θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα και να ενισχυθούν με τα κατάλληλα υλικά και τεχνογνωσία.
